Cors y Fflint


Wrth ichi edrych dros yr aber, meddyliwch am y ffordd mae arfordir Sir y Fflint wedi newid. Bu’r hen gadarnle milwrol a’r porthladd yn dref gwyliau glan y môr ac yna’n ardal ddiwydiannol bwysig. Erbyn hyn, mae’n lle tawel unwaith eto, yn werthfawr i’r adar, ac yn lle da i fynd am dro hamddenol.

Allwch chi byth fethu sylwi ar Gastell y Fflint! Adeiladwyd yn y drydedd ganrif ar ddeg a hwn oedd y castell cyntaf a gododd y brenin Edward y Cyntaf o gylch o gestyll ar hyd arfordir Gogledd Cymru. Roedd y brenin am ddangos ei gadernid, ei rym milwrol a’i bendantrwydd. Yn ystod rhan helaeth o’r Rhyfel Cartref, cefnogwyr y Brenin oedd yn dal y castell. Wedyn aeth milwyr Cromwell ati i chwalu’r castell er mwyn rhwystro unrhyw rai rhag ei feddiannu eto. Yr adfeilion welwch chi yma heddiw oedd y canlyniad.

Lle gwych i wylio adar drwy’r flwyddyn ydy glannau mor Sir y Fflint.

Pan fydd y llanw ar drai gallwch eu gweld yn bwydo ar y traethellau. Mae’r penllanw yn adeg dda i wylio adar hefyd am eu bod yn gorfod symud i fyny i’r morfa heli.

Mae llawer o adar yn aros yma drwy’r flwyddyn ac yn magu cywion yn lleol.

Mae’n debyg mai piod y môr ydy’r adar sy’n cael eu gweld amlaf. Yn sicr maen nhw’n hawdd eu hadnabod – a nhw ydy’r adar mwyaf swnllyd! Mae tua 10% o boblogaeth Prydain o biod y môr yn byw yma. Yn aml iawn gallwch weld grwpiau mawr ar y forfa pan fo hi’n benllanw neu’n procio am gocos yn y mwd pan fo’r llanw ar drai.

Edrychwch am y gylfinir – adar rhydwyr tal sydd â phig grom a galwad nodweddiadol, neu’r coesgoch sy’n aderyn llai, yn fywiog ac yn hawdd ei adnabod oherwydd ei goesau coch llachar. Mae nifer fawr o hwyaid yr eithin yn magu yma hefyd.

Mae yma grehyrod mawr, gwyn hefyd. Ar un adeg roedd y rhain yn adar parthau poeth y byd, ond maen nhw’n olygfa gyffredin yma erbyn hyn.

Efallai gwelwch fulfrain mawr yn nofio yn y dŵr neu’n sefyll ar y traethellau, neu’n dal eu hadenydd allan i sychu yn y gwynt.

Yn y gaeaf daw miloedd o adar rhydwyr ac adar gwyllt eraill o’r Arctig i ymuno â’r adar preswyl. Gallwch weld heidiau o rydwyr bach fel pibydd y mawn a phibydd yr aber yn prysuro dros y mwd agored neu’n cylchu yn yr awyr, eu cri uchel yn torri’r tawelwch. Chwiliwch am y rhostog gynffonddu hefyd. Daw miloedd o hwyaid, hwyaid lostfain, chwiwellod a chorhwyaid i aeafu yma. Gallwch weld llawer ohonyn nhw ar y twyni tywod pan fo’r llanw’n isel.

Ymwelwyr haf yw nifer o’r adar. Mae llawer o’r lleill yn adar sy’n pasio heibio yn y gwanwyn a’r hydref ar eu hymfudiad rhwng y trofannau a’r Arctig. Mae’r aber yn lle angenrheidiol iddyn nhw aros i orffwys ac i fwyta.