Richard yr Ail


Ganrif yn unig ar ôl i Edward y Cyntaf adeiladu’r castell nerthol hwn, cafodd Brenin Lloegr arall ei ddiorseddu a’i garcharu yma – Richard yr Ail ei wyr !

Yn 1399, tra roedd Richard yn brwydro yn yr Iwerddon, ac roedd ei gefnder Henry Bolingbroke yn cyffroi gwrthryfel gartref. Pan ddaeth y Brenin yn ei ôl, aeth ar gefn ceffyl tua’r gogledd i dref Conwy i gasglu cefnogwyr. Ymhlith ei  gefnogwyr yng Ngogledd Cymru oedd Owain Glyndŵr a’i gefndryd, a oedd wedi gwasanaethu Richard yn dda yn yr Iwerddon.

Drwy dwyll, perswadiwyd Richard gan yr Iarll Northumberland (cefnogwr brwd i elyn Richard) – i  adael diogelwch Castell Conwy.  Dywedodd yr Iarll bod ar Bolingbroke eisiau ei gyfarfod sôn am adfer y tiroedd a gymerwyd oddi wrtho. Tyngodd yr Iarll lw sanctaidd na fyddai’r Brenin yn cael ei niweidio……….a chamgymeriad Richard oedd ei gredu.

Gadawodd y Brenin Gastell Conwy mewn gwisg mynach. Ond daeth gwyr Northumberland i’w atal a’i gaethiwo. Aed â Richard i’r Fflint i aros i Bolingbroke ddychwelyd o Gaer.

Roedd Castell y Fflint yn gaer gadarn, ac yn garchar perffaith i’r Brenin caeth. Yn ôl bob tebyg byddai Richard yn cael ei gadw mewn ystafelloedd Brenhinol cyfforddus – ond roedd yn dal yn garcharor. Ar ôl yr offeren yn y capel dringodd ar y muriau i wylio Bolingbroke a’i wyr yn croesi’r morfa – a disgwyl ei dynged.

Efallai bod ci Richard yn gallu gweld ei ddyfodol. Pan gyfarfu’r Brenin a Bolingbroke yn y cwrt, dywedir bod milgi ffyddlon Richard wedi’i adael a mynd at ochr Bolingbroke… Cymerodd Richard y digwyddiad yn arwydd o bethau i ddod.